De inzichten van Damia van Laarhoven

Damia begon haar juridische loopbaan in de advocatuur bij CMS, waar zij zich bezighield met M&A. ‘Dat betekende hard werken en veel werken, maar het was ook heel leerzaam en leuk.’ Ze werkte aan grote internationale transacties en veelal in het Engels. Tegelijkertijd maakte ze er kennis met een manier van werken die later bepalend zou worden voor haar keuze om bedrijfsjurist te worden.

Zo was Damia vanaf de start betrokken bij de internationale uitrol van een hotelketen. Die nabijheid tot de onderneming sprak haar aan. ‘Als je zo dicht op de business zit, leer je de onderneming en de mensen steeds beter kennen. Ik merkte toen al: dit vind ik eigenlijk het leukste van mijn werk.’

Na haar periode bij CMS begon Damia samen met haar inmiddels overleden man een eigen advocatenkantoor. Eerst op Bonaire en Curaçao en later in Amsterdam. Zes jaar lang werkte zij voor zeer uiteenlopende cliënten en vraagstukken. ‘Daar heb ik leren ondernemen. We deden alles met zijn tweeën: het juridische werk, maar ook zorgen dat de onderneming bleef draaien.’

Toch begon er na verloop van tijd iets te kriebelen. ‘Ik miste collega’s en wilde niet meer voor heel veel verschillende cliënten werken. Ik wilde één organisatie door en door kennen en echt dicht op de business zitten.’

Via enkele interim-functies kwam zij zes jaar geleden terecht bij Hunkemöller. Inmiddels is zij er General Counsel en geeft zij leiding aan een juridisch team van vijf personen. Haar rol is breed en loopt dwars door de hele onderneming heen: van commerciële en strategische thema’s en grote transacties tot governance, privacy en complexe juridische vraagstukken.. Ook risk is inmiddels onderdeel van haar verantwoordelijkheid en ze maakt deel uit van het AI-bestuur van de organisatie.

‘Het is eigenlijk alles’, vat ze haar rol samen. ‘En juist daarom denk ik dat deze rol zo goed bij mij past. Je moet heel generalistisch zijn en van veel verschillende markten thuis zijn.’

Een van de belangrijkste inzichten die Damia gedurende haar loopbaan heeft opgedaan, is dat de juridisch meest zuivere oplossing niet automatisch de beste oplossing voor de onderneming is. ‘Je hoeft als jurist niet altijd gelijk te hebben. Je kunt juridisch een heel sterk punt hebben, maar dat betekent niet dat het voor het grotere geheel ook het juiste standpunt is. Soms moet je denken: slik het in, we moeten een andere kant op.’

Dat vraagt volgens haar om een andere manier van kijken dan veel juristen van nature gewend zijn. ‘Je moet soms je legal hat afzetten en je business hat opzetten.’

Dat geldt bijvoorbeeld tijdens onderhandelingen. ‘Je kunt heel hard onderhandelen en principieel aan bepaalde punten vasthouden. Maar je moet jezelf afvragen waarvoor je dat doet. Is het echt nodig? Soms kun je beter ergens wat water bij de wijn doen, zodat je op een ander punt juist iets kunt winnen.’

Ook Damia moet zichzelf daar nog weleens aan herinneren. Bij grote projecten en outsourcingstrajecten kan aan het einde van onderhandelingen een patstelling ontstaan. Dan helpt het volgens haar om opnieuw met de business om tafel te gaan.

‘Vraag: wat betekent het nou écht voor ons als we hieraan vasthouden? En wat gebeurt er als we het loslaten? Als je daarop doorvraagt, kom je er soms achter dat iets helemaal niet zo groot of eng is als het juridisch op papier lijkt.’

Dat betekent niet dat risico’s zomaar geaccepteerd moeten worden. Het gaat volgens Damia juist om het bewust afwegen ervan. ‘Je moet het risico kunnen inschatten en samen met je collega’s kijken hoe je het beheersbaar kunt maken. Soms is iets echt niet oké en moet je zeggen: jongens, dit moeten we niet willen. Maar dan ga je vervolgens wel samen kijken hoe het wél kan.’

‘Ik zeg binnen mijn team vaak: bewuste risico’s nemen. Als ik denk dat een keuze voor de onderneming commercieel veel verstandiger is, dan kan dat betekenen dat je bewust wat meer risico accepteert.’

Dat inzicht heeft zij gaandeweg ontwikkeld. Zo had Damia lange tijd een sterke voorkeur voor het schrappen van automatische verlengingen uit contracten. ‘In beginsel ben ik daar geen voorstander van. Totdat ik met iemand van IT sprak die zei: bij dit product willen we die automatische verlenging juist wél, want als het contract stopt, valt een belangrijk onderdeel van onze operatie stil.’ Voor Damia illustreert het hoe belangrijk het is om verder te kijken dan de juridische bepaling zelf. ‘Je moet steeds nadenken: wat betekent dit nou daadwerkelijk voor de onderneming?’

‘Als je niet begrijpt hoe het bedrijf werkt en hoe het geld verdient, kun je eigenlijk ook niet goed adviseren.’

Toen Damia bij Hunkemöller begon, stond de juridische afdeling binnen de organisatie nog niet stevig op de kaart. ‘De business ging eigenlijk liever niet langs Legal. Het beeld was toch een beetje: wat is de toegevoegde waarde? Je krijgt een ja of een nee en wat kunnen we daarmee?’

Samen met de toenmalige CFO werkte zij eraan om dat beeld te veranderen. Niet alleen door aan te schuiven bij formele overleggen, maar juist ook door persoonlijk contact te zoeken. ‘Even een kop koffiedrinken, samen lunchen en elkaar op persoonlijk vlak leren kennen. Maar ook begrijpen wat iemand doet en uitleggen: ik wil je helpen om dingen beter en makkelijker te maken.’

Door de jaren heen zag ze de relatie tussen Legal en de rest van de organisatie veranderen. ‘Nu merk ik dat bijna iedereen heel graag met Legal samenwerkt.’

Die toegankelijkheid verwacht ze ook van haar team. ‘Wij vliegen eigenlijk als social butterflies door alle afdelingen heen. We denken met mensen mee: hoe kunnen we dit beter doen en hoe kunnen we het voor jullie efficiënter maken?’

Wrijving zal er altijd blijven, erkent ze. Juridische processen kosten soms tijd en de business zit niet altijd te wachten op extra stappen. Juist dan is het belangrijk om uit te leggen waarom iets nodig is én kritisch naar je eigen processen te kijken. ‘In plaats van te zeggen: nee, dit kan niet of ik heb hier geen tijd voor, kun je ook vragen: waar loop je tegenaan en hoe kunnen we je helpen? Dat is een heel andere insteek.’

Toen Damia haar juridische team bij Hunkemöller ging uitbreiden, keek zij daarom niet alleen naar juridische kennis. Minstens zo belangrijk vindt zij de persoonlijkheid van iemand. ‘Ben je sociaal? Durf je bij iemand binnen te stappen? Ga je ook eens met iemand van een andere afdeling lunchen? Kun je pragmatisch nadenken en kun je dat vervolgens ook zo overbrengen, in plaats van alleen in jargon waar niemand iets van begrijpt?’

Voor Damia zit daarin een belangrijk onderscheid. ‘Als je je studie hebt afgerond, kun je analyseren en juridisch nadenken. Maar kun je het ook overbrengen naar de business? En ben je iemand waar mensen naartoe wíllen?’

Die nadruk op benaderbaarheid komt voort uit haar eigen ervaringen in de advocatuur, waar zij merkte dat cliënten niet alleen juridische expertise waarderen, maar ook persoonlijk contact. Bij Hunkemöller zag zij hetzelfde effect: ‘Als je jezelf sociaal opstelt, merk je dat mensen veel makkelijker naar Legal toe komen.’

Bovendien maakt die persoonlijke verbinding volgens haar het werk simpelweg leuker. ‘Als je het gezellig hebt met de mensen met wie je werkt en ook iets van elkaar weet, wordt het allemaal veel persoonlijker.’

Aan jonge juristen die bij haar beginnen, geeft Damia daarom één opdracht nadrukkelijk mee: leer de onderneming kennen.

‘Niet alleen de juridische structuur en de contracten. Die leer je vanzelf. Begrijp ook hoe de onderneming werkt, wat de verschillende afdelingen doen, hoe de processen lopen en hoe het financiële plaatje eruitziet.’

In retail betekent dat bijvoorbeeld begrijpen hoe producten worden gemaakt en ingekocht, maar ook weten waar omzet en marge vandaan komen. ‘Hoe verdienen we ons geld? Wat betekent jouw advies voor de omzet, voor de marge en voor de operatie?’

Juist voor juristen kan die financiële kant soms ingewikkeld zijn, merkt ze. Haar advies is simpel: zoek de expertise op. ‘Als je iets niet begrijpt, ga dan met Finance zitten. Stel vragen en vraag door.’

Ook zelf blijft Damia daarin leren. Uit een recente 360-gradenfeedbackronde kreeg zij bijvoorbeeld terug dat sommige collega’s graag iets meer worden meegenomen in haar gedachtegang. ‘Ik probeer mijn adviezen juist altijd superkort en bondig te houden. Ik dacht: de business zit helemaal niet op mijn hele denkwijze te wachten. Maar blijkbaar vinden sommige mensen het juist prettig als je ze daar iets meer in meeneemt.’